Alan Adı Yönlendirme: A Kaydı, CNAME ve URL Yönlendirme Farkları

Alan adınızı bir sunucuya, başka bir alan adına ya da bambaşka bir adrese yönlendirmek istiyorsunuz; ama panelde karşınıza A kaydı, CNAME ve URL yönlendirme çıkınca hangisini seçeceğinizi bilemiyorsunuz. Üstelik bir kayıt eklediniz, "açılmıyor" diye dakikalarca beklediniz. Bu yazıda alan adı yönlendirme nasıl yapılır sorusunu, üç farklı yöntemin mantığını net biçimde ayırarak yanıtlıyoruz. Sonunda hangi durumda hangisini kullanacağınızı ve neden bazen değişikliğin hemen görünmediğini bileceksiniz.

İlk önce şunu netleştirelim: "yönlendirme" tek bir şey değil. Üç farklı işi karıştırıyoruz çünkü üçü de "bu alan adı şuraya gitsin" gibi görünüyor. Oysa biri IP adresine, biri başka bir isme, biri de tamamen başka bir adrese işaret eder.

Üç yönlendirme türü tek bakışta

Detaya inmeden önce, en çok karıştırılan üç türü yan yana koyalım:

Aralarındaki temel ayrım şu: A ve CNAME DNS düzeyinde çalışır, yani tarayıcı henüz siteye varmadan adresi çözmesine yardım eder. URL yönlendirme ise genellikle bir web sunucusu ya da yönlendirme servisi tarafından yapılır; ziyaretçi adrese geldikten sonra "asıl gitmen gereken yer burası" denir.

A kaydı: alan adını IP'ye bağlama

A kaydı (Address record) işin temelidir. Alan adınızın hangi sunucuda durduğunu DNS'e söyler. Sitenizi bir hosting paketine ya da VDS'e kurduysanız, size verilen IP adresini A kaydı olarak girersiniz.

Tipik bir senaryo şöyle:

• ornek.com → 185.12.34.56 (ana alan adı)
• www.ornek.com → 185.12.34.56 (www versiyonu)

A kaydı ne zaman kullanılır

• Sitenizi kendi sunucunuza/hosting'inize bağlarken
• Bir subdomain'i (örn. panel.ornek.com) belirli bir IP'ye yönlendirirken
• Kök alan adı (ornek.com, başında subdomain olmadan) için — kök alan adına CNAME konulamadığı için burada A kaydı zorunludur

Nasıl yapılır

1. Alan adınızın DNS yönetim panelini açın.
2. "A Record" / "A Kaydı" türünde yeni kayıt ekleyin.
3. Host/Ad alanına kök için @, subdomain için ön eki (örn. panel) yazın.
4. Değer/Hedef alanına sunucunuzun IP adresini girin.
5. TTL'i varsayılan bırakabilirsiniz; kaydedin.

Hosting paketinizi Hostmana üzerinden aldıysanız sunucu IP'niz panelde yazılı olur, A kaydını birebir o değerle girmeniz yeterlidir.

CNAME: bir alan adını başka bir alan adına bağlama

CNAME (Canonical Name) kaydı, bir adı başka bir ada yönlendirir; IP'ye değil. "Bu isim aslında şu ismin takma adıdır" demenin yoludur. Asıl gücü, hedefin IP'si değişse bile sizin kaydı güncellemenize gerek kalmamasıdır — çünkü siz isme bağlısınız, IP'yi hedef yönetir.

Klasik kullanım, harici bir servisin verdiği adrese bağlanmaktır:

• shop.ornek.com → magazalar.eticaretservisi.com
• blog.ornek.com → barindirma.bloghizmeti.com

CNAME'in kritik kuralı

Kök alan adına (yani ornek.com'un kendisine) CNAME konulamaz. Teknik sebebi, kök alan adında MX (e-posta) ve NS gibi başka zorunlu kayıtların bulunmasıdır; CNAME bunlarla çakışır. Bu yüzden kök için A kaydı, subdomain'ler için CNAME doğal bir tercihtir.

Nasıl yapılır

1. DNS panelinde "CNAME" türünde yeni kayıt ekleyin.
2. Host/Ad alanına subdomain ön ekini yazın (örn. shop).
3. Değer/Hedef alanına servisin verdiği tam alan adını yazın (sonunda nokta isteyen paneller olabilir: hedef.servis.com.).
4. Kaydedin.

Pratik kural: hedefi bir IP ise A kaydı, hedefi bir alan adı ise CNAME kullanın.

URL / 301 yönlendirme: ziyaretçiyi başka bir adrese taşıma

URL yönlendirme (web yönlendirme / 301-302), DNS'ten farklı bir iştir. Burada amaç ziyaretçinin tarayıcısını gözle görülür biçimde başka bir adrese göndermektir. Adres çubuğu da değişir.

• 301 (kalıcı): "Bu sayfa kalıcı olarak taşındı." Arama motorları eski adresin yerine yenisini dikkate alır. Alan adı değiştirme, eski URL'leri yenisine taşıma gibi durumların doğru seçimidir.
• 302 (geçici): "Şimdilik buraya bak ama eski adres geçerliliğini koruyor." Kampanya, bakım gibi geçici durumlar için.

Tipik kullanımlar:

• Eski alan adından yeni alan adına geçiş (eskifirma.com → yenifirma.com)
• www'lu ve www'suz sürümü tek adreste birleştirme
• http'den https'e taşıma

Nasıl yapılır

URL yönlendirme genelde iki yerden yapılır: hosting kontrol panelinizdeki "Yönlendirmeler / Redirects" bölümünden ya da alan adı sağlayıcınızın sunduğu web yönlendirme (URL forwarding) özelliğinden. İkincisinde hedef adresi girer ve 301/302 türünü seçersiniz; arka planda bu yönlendirmeyi yapan bir sunucu devreye girer.

Not: URL yönlendirme bir DNS kaydı değildir. Bu nedenle "sadece A/CNAME ile site açılmıyorsa" sorununuz farklıdır — onu birazdan ele alıyoruz.

Hangisini ne zaman kullanmalısınız

Karar vermeyi kolaylaştıran kısa bir rehber:

• Siteyi sunucuma bağlayacağım → A kaydı (IP ile)
• Bir subdomain'i harici servise vereceğim → CNAME (isim ile)
• Ziyaretçiyi başka bir alan adına/sayfaya göndereceğim → URL/301 yönlendirme
• Kök alan adı (@) söz konusuysa → CNAME değil, A kaydı (veya sağlayıcınızın ALIAS/ANAME desteği)

Çoğu kurulumda bu üçü birlikte yaşar: kök için A kaydı, www için A ya da CNAME, eski adresleri toplamak için de bir 301.

"Yaptım ama açılmıyor" — en sık üç sebep

Kaydı doğru girdiniz, yine de değişiklik görünmüyor. Panik etmeden şu sıralamayı izleyin.

1. DNS yayılımı (propagation) henüz tamamlanmadı. DNS değişiklikleri dünyaya anında ulaşmaz. Sizin tarafınızda görünmesi birkaç dakika sürebilirken, bazı bölgelerde 24-48 saate kadar uzayabilir. Düşük TTL değeri bu süreyi kısaltır. Yani kayıt doğru olsa bile "biraz beklemek" çoğu zaman tek gereken şeydir.

2. Yanlış kayıt türü ya da yanlış host. En yaygın hatalar: kök alan adına CNAME koymaya çalışmak, host alanına @ yerine tam alan adını yazmak, hedef IP/adresinde yazım hatası, ya da satır sonundaki noktayı (CNAME için) unutmak. Kaydı tekrar açıp türü, host'u ve hedefi kelimesi kelimesine doğrulayın.

3. Eski/çakışan kayıtlar. Aynı host için hem eski bir A kaydı hem yeni kayıt duruyor olabilir; ya da nameserver'larınız hâlâ eski sağlayıcıyı gösteriyordur. DNS'i devreden sağlayıcı (yani alan adınızın yönetildiği yer) ile kayıt eklediğiniz yer aynı olmalı.

Değişikliği tahmin etmeyin, ölçün

"Yayıldı mı, yayılmadı mı?" sorusunu tahminle çözmeyin. Hostmana'nın ücretsiz web araçları içindeki DNS Yayılım aracıyla, alan adınızın farklı bölgelerdeki sunuculardan nasıl çözüldüğünü görebilirsiniz. Kaydınız bir yerde yeni IP'yi, başka yerde eskisini gösteriyorsa yayılım sürüyor demektir — beklemek dışında bir şey yapmanıza gerek yoktur. Tüm noktalar yeni değeri gösterdiğinde sorun yayılım değil, kayıt türü ya da hosting tarafındadır.

Aynı sayfadaki DNS ve WHOIS araçlarıyla hangi kaydın aktif olduğunu, alan adınızın hangi nameserver'larda yönetildiğini de kontrol edebilirsiniz. Bu üç aracı birlikte kullanmak, "açılmıyor" sorununun kaynağını dakikalar içinde daraltır.

Özetle

A kaydı IP'ye, CNAME başka bir isme, URL/301 yönlendirme ise başka bir adrese işaret eder. Doğru türü seçmek, çoğu "alan adım çalışmıyor" sorununun yarısını baştan çözer. Diğer yarısı sabırla ilgilidir: DNS yayılımı bittiğinde değişikliğiniz her yerde görünür olur. Emin olmak için tahmin etmek yerine ölçün.

Yönlendirme kaydınızı eklediniz mi? Yayılıp yayılmadığını ve doğru çözülüp çözülmediğini ücretsiz Hostmana web araçlarıyla hemen test edin — DNS Yayılım, DNS ve WHOIS sorgularıyla sorunun nerede olduğunu saniyeler içinde görün.