Yeni bir hosting paketi aldınız ama siteniz hâlâ eski sunucuda görünüyor. Çünkü alan adınız "yeni eviniz" yerine eski adresi gösteriyor. Bu noktada yapmanız gereken tek şey nameserver değiştirme işlemi: alan adınıza "site artık şu sunucuda" demek. Bu yazıda nameserver'ın ne olduğunu sade bir dille anlatacak, alan adınızı yeni hostinge nasıl bağlayacağınızı adım adım göstereceğiz; ayrıca DNS yayılımının ne kadar sürdüğünü ve "değiştirdim ama açılmadı" sorununun gerçek sebeplerini ele alacağız.
Nameserver nedir? (Sade bir analoji)
Nameserver'ı (NS) telefon rehberindeki bir kayıt gibi düşünün. Birisi tarayıcıya alan adınızı yazdığında, internet aslında bir IP adresi (sayısal bir adres) arar. "Bu alan adının IP'si nedir?" sorusunu yanıtlayan yer nameserver'dır.
Daha somut bir benzetmeyle: alan adınız adınız soyadınız, nameserver ise yaşadığınız şehirdeki nüfus müdürlüğüdür. Taşındığınızda adınız değişmez; sadece kaydınızın hangi müdürlükte tutulduğu değişir. Aynı şekilde yeni hostinge geçtiğinizde alan adınız aynı kalır, sadece o alan adının kayıtlarının (DNS kayıtları) hangi sunucuda tutulduğunu söylersiniz.
Bir hosting paketi aldığınızda, hosting sağlayıcınız size genellikle şu formatta iki nameserver verir:
ns1.hostmana.com.tr
ns2.hostmana.com.tr
İşte yapacağınız şey, alan adınızın kayıt firması (registrar) panelinde eski nameserver'ları silip bu yeni değerleri yazmaktan ibaret.
Nameserver değiştirme: Adım adım
Nameserver ayarı hostinginizde değil, alan adını kaydettiğiniz yerde (kayıt firması / registrar panelinde) yapılır. Bu çok önemli bir ayrım — birçok kişi yanlış yerde arar.
1. Yeni nameserver bilgilerini hostinginizden alın
Yeni hosting paketinizin hoş geldin e-postasında veya kontrol paneli özet ekranında nameserver değerleri yazar. Genelde ns1... ve ns2... şeklinde iki adettir. Bazı sağlayıcılar dört taneye kadar verir. Bu değerleri bir kenara not edin.
2. Alan adı kayıt firmanızın paneline giriş yapın
Alan adınızı nereden aldıysanız (Hostmana, başka bir firma veya doğrudan bir registrar) oranın müşteri paneline girin. Burada "Alan Adlarım", "Domain Yönetimi" veya benzeri bir bölüm bulacaksınız.
3. İlgili alan adını seçip "Nameserver / DNS" ayarına gidin
Alan adınıza tıkladığınızda yönetim ekranı açılır. Aradığınız menü genelde şu adlardan biriyle anılır:
- Nameserver Yönetimi
- DNS Ayarları / Ad Sunucuları
- Name Servers
4. Eski değerleri silip yenilerini yazın
Mevcut nameserver'ları (genellikle eski hosting firmasının ya da registrar'ın varsayılan değerleri) temizleyin ve hostinginizden aldığınız yeni değerleri tam olarak yazın. Yazım hatası affetmez — bir harf eksikse ya da ns2 yerine ns1 iki kez girilmişse çalışmaz.
İpucu: Değerleri kopyalayıp yapıştırın, elle yazmayın. Başında/sonunda boşluk kalmadığından emin olun.
5. Kaydedin ve bekleyin
Kaydet'e bastığınızda işlem başlar. Ancak değişiklik anında değil, kademeli olarak yayılır. Bu sürece DNS yayılımı (propagation) denir.
DNS yayılımı ne kadar sürer? (TTL meselesi)
En sık sorulan soru bu. Net bir cevap: nameserver değişikliği genellikle birkaç saat içinde etkisini gösterir, ancak teknik olarak tam dünya genelinde yayılması 24-48 saate kadar uzayabilir. Çoğu durumda 1-4 saat yeterlidir.
Neden hemen olmuyor? Çünkü dünyadaki internet sağlayıcıları (ISP'ler) ve aradaki DNS sunucuları, gereksiz sorgu yapmamak için DNS kayıtlarını bir süre önbellekte (cache) tutar. Bu sürenin uzunluğunu belirleyen değere TTL (Time To Live) denir.
| Kavram | Anlamı | Pratik etkisi |
|---|---|---|
| TTL | Bir DNS kaydının önbellekte tutulma süresi (saniye) | Düşük TTL = değişiklik hızlı yayılır |
| Propagation (Yayılım) | Değişikliğin dünyaya ulaşması | Bölgeden bölgeye değişir |
| Cache (Önbellek) | Sunucuların kaydı geçici saklaması | Sizde açılır, başkasında geç açılır |
Bu yüzden bazen siz siteyi yeni sunucuda görürken bir arkadaşınız hâlâ eski halini görebilir — ikiniz farklı DNS önbelleklerine bağlısınız. Bu normaldir ve zamanla düzelir.
Kesintisiz geçiş için doğru zamanlama
Mevcut canlı bir siteyi taşıyorsanız, "değiştirdim ve site birkaç saat boş göründü" durumunu yaşamamak için sıralamaya dikkat edin:
- Önce sitenizi yeni sunucuya kurun. Dosyalarınızı ve veritabanınızı yeni hostinge taşıyıp orada çalışır hale getirin.
- İçeriği yeni sunucuda test edin. Yeni hostingin geçici URL'i ya da
hostsdosyası yöntemiyle, NS'i değiştirmeden siteyi yeni sunucuda görüntüleyip kontrol edin. - Sonra nameserver'ı değiştirin. Her şey çalışıyorsa NS'i güncelleyin. Yayılım sürecinde ziyaretçilerin bir kısmı eskiyi, bir kısmı yeniyi görür; ikisi de çalıştığı için kimse kesinti yaşamaz.
- Eski hostingi hemen kapatmayın. Yayılım tamamen bitene kadar (en az 48 saat) eski sunucuyu açık tutun. Aksi halde henüz eskiye bağlı olanlar siteyi göremez.
E-posta da kullanıyorsanız aynı taşımayı posta kutularınız için de planlayın; geçiş sırasında gelen mailler iki sunucu arasında bölünebilir. E-posta hizmetinizi de yeni sunucuya taşımak istiyorsanız e-posta hosting çözümlerimize göz atabilirsiniz.
"Değiştirdim ama açılmadı" — olası sebepler
Nameserver'ı güncellediniz ama site hâlâ eski halinde ya da hata veriyorsa, panik yapmadan şu listeyi kontrol edin:
- Henüz yayılmadı. En yaygın sebep budur. Birkaç saat bekleyin. Aceleyle tekrar tekrar değiştirmek süreci yalnızca uzatır.
- Tarayıcı/işletim sistemi önbelleği. Sizin bilgisayarınız eski IP'yi hatırlıyor olabilir. Tarayıcıyı yenileyin, gizli sekmede deneyin veya bilgisayarın DNS önbelleğini temizleyin (Windows'ta
ipconfig /flushdns). - Yazım hatası. NS değerlerini bir daha kontrol edin. Fazladan boşluk, eksik harf veya yanlış uzantı (
.comyerine.com.tr) işi bozar. - Yanlış yerde değiştirdiniz. Nameserver registrar panelinden değiştirilir. Hosting paneliniz içinden A kaydı oynamak farklı bir şeydir ve nameserver başka sunucuyu gösteriyorsa hiçbir etkisi olmaz.
- DNS kayıtları yeni sunucuda eksik. Yeni nameserver doğru ama yeni sunucuda alan adınız için tanımlı bir hesap/zone yoksa site açılmaz. Yeni hostingde alan adınızın ekli olduğundan emin olun.
.truzantısında ek bekleme. Bazı uzantılarda kayıt operatörü kaynaklı işlemler biraz daha uzun sürebilir.
DNS yayılım aracıyla teyit edin
Tahmin yürütmek yerine ölçmek her zaman daha sağlıklıdır. Bir nameserver değişikliğinin dünyanın farklı noktalarında ne kadar yayıldığını görmek için DNS yayılım sorgusu yapabilirsiniz. Bu araç, alan adınızın farklı bölgelerdeki sunucularda artık yeni nameserver'ı mı yoksa eskisini mi gösterdiğini size canlı olarak söyler.
Hostmana'nın ücretsiz web araçları içinde tam da bunun için bir DNS yayılım kontrol aracı bulunur. Aynı sayfada NS'in doğru ayarlandığını teyit etmek için WHOIS sorgusu, sitenizin yeni sunucuda yanıt verip vermediğini görmek için site/ping testi ve SSL kontrolü gibi yardımcı araçlar da yer alır. Geçiş sürecinde bu araçları açık tutmak, "bekleyeyim mi yoksa bir hata mı var" ikilemini ortadan kaldırır.
Pratik bir yöntem: değişikliği yaptıktan sonra her birkaç saatte bir DNS yayılım aracını çalıştırın. Sonuçların çoğunda yeni nameserver göründüğünde geçiş büyük ölçüde tamamlanmış demektir.
Özetle
Nameserver değiştirme, alan adınızı yeni hostinge bağlamanın temel adımıdır ve aslında düşündüğünüzden basittir: yeni NS değerlerini al, registrar panelinde güncelle, yayılmasını bekle ve araçla teyit et. Sabırlı olun — DNS yayılımı zaman alır ama doğru zamanlama ile siteniz tek bir saniye bile kesintiye uğramadan yeni evine taşınabilir.
Geçişin yayılıp yayılmadığını tahmin etmeyin, ölçün. Hostmana ücretsiz web araçlarıyla DNS yayılımını, WHOIS kaydını ve sitenizin erişilebilirliğini saniyeler içinde kontrol edin.